Kies op maat

Login Menu

Active Ageing

Babyboomers, dubbele vergrijzing, stijgende levensverwachting, hogere pensioenleeftijd…allemaal termen die de dag van vandaag bijna dagelijks het nieuws halen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat 2012 uitgekozen werd tot het Europees jaar van ‘Active Ageing and solidarity between the generations’ en dat het thema nog lang zal spelen binnen de Europese en nationale politiek.  Ook binnen de WHO (World Health Organisation) is het een dominant thema. 

Het is een succes van de menselijke soort dat we op 50 jaar tijd de levensverwachting met meer dan 10 jaar hebben kunnen verhogen. De prognose is dat tegen 2050 50% van de Europese bevolking 50 jaar of ouder zal zijn (de 50- 50-50 regel). Dit heeft uiteraard grote maatschappelijke gevolgen. De behoeftes van deze ouder wordende populatie zijn immers compleet anders dan de generatie van 50 jaar geleden. Het is ook zo dat we nu te maken krijgen met een generatie die voor het eerst heel bewust kan nadenken over de invulling van deze toegevoegde levensjaren. We stellen een verschuiving vast van acute ziekten naar meer chronische ziekten en een verschuiving van zorg van intramuraal naar extramuraal. En het allerbelangrijkste : de wil om de gaan van een ziektezorg naar een échte gezondheidszorg, m.a.w. van een focus op ZZ (Ziekte en Zorg) naar een focus op GG (Gezondheid en Gedrag) en in de toekomst naar een focus op MM (Mens en Maatschappij).

Het blijft een verlangen van de meeste ouderen om zo lang mogelijk in de eigen vertrouwde thuissituatie te blijven wonen. Ook de overheid heeft belang om dat te stimuleren omdat intramurale zorg veel duurder is dan extramurale zorg. In tijden van een economie in crisis is dit een belangrijk gegeven, maar het belangrijkste uitgangspunt is kwaliteitsvol ouder worden. 

Essentiële vragen zijn: 

  • Hoe kunnen we ervoor zorgen dat de ouder wordende mens zo lang mogelijk op een zelfstandige en/of onafhankelijke wijze thuis kan blijven wonen rekening houdend met al zijn leefgebieden en met een hoge kwaliteit van leven? 
  • Hoe kunnen we meer gezonde levensverwachting creëren om dit lang thuisblijven mogelijk te maken? 
  • Wat kan technologie daar bij betekenen? Technologie als middel en niet als doel. 

Om op deze zorg – en gezondheidsvragen in de toekomst te anticiperen, is een integrale, transsectorale benadering van gezondheidszorg nodig. De huidige klassieke indeling tussen fysieke en psychosociale gezondheidszorg voldoet hier niet langer. En ook zal de organisatie van gezondheidszorg benaderd moeten worden als een samenspel van zorgorganisaties, overheidsinstanties, bedrijfsleven en kennisinstituten.

Dit vraagt ook om anders en breder gekwalificeerde professionals. De huidige opleidingen binnen het domein van de gezondheidszorg opereren over het algemeen erg solistisch. ‘Over de haag kijken’ buiten het eigen domein is eerder uitzonderlijk dan een gewoonte. Willen we de gezondheidszorg toekomstbestendig maken en kwalitatief hoogwaardig houden, zullen alle professionals in dit domein actief moeten samenwerken. Zeker voor wat betreft zorg en welzijn voor de ouder wordende mens is dit noodzaak.

De uitgangspunten van de minor Active Ageing

1 Een interdisciplinair opleidingsmodel

Het CBOG (College voor Beroepen en Opleidingen in de Gezondheidszorg) benoemde in 2010 al de noodzaak tot het creëren van een ‘interdisciplinair opleidingsmodel’ voor beroepen in de ouderenzorg/gezondheidszorg. Het zoeken naar meer samenhang en integrale oplossingen voor maatschappelijk relevante problemen zijn hierbij uitgangspunten.

In de minor Active Ageing zetten we de eerste stap in de richting van integraal denken. Dit doen we door studenten van verschillende opleidingen bij elkaar brengen. Het leren samenwerken op een sector- en beroep overstijgende manier is de belangrijkste competentie van waaruit ook andere competenties (voor zover zij interdisciplinair worden onderwezen) tegen het licht worden gehouden.

Hierin zijn belangrijke uitgangspunten te onderscheiden:

  • Het samenbrengen van de klassieke actoren rondom gezondheidszorg; in eerste instantie gaat het dan om het verbinden van opleidingen als verpleegkunde, fysiotherapie en sociale studies. Samenwerken in effectieve en efficiënte netwerken rondom de klant/patiënt wordt uitermate belangrijk in de toekomst om de intramurale zorg alsook het domein van preventie/leefstijl beter in te richten.

  • De kloof tussen gezondheidswerkers en technologen verkleinen. Technologen ontwerpen vaak zonder een juiste beeldvorming omtrent profiel en behoeften van de cliënt. Gezondheidszorgwerkers hebben vaak ten onrechte weerstand tegen technologie (“wij zijn er voor de mens”). Dit kan in de toekomst betere producten en de effectieve inzet ervan verbeteren. Dit is de reden waarom ook studenten uit de opleiding mens en techniek in deze minor aanschuiven.

  • Ook staan we open voor andere opleidingen die willen meestappen in het integrale denken rond zorg en veroudering. (bv. Economie)

2 Het belang van salutogenese en innovatief denken

Binnen het continuüm van gezondheid naar ziekte is de overgrote focus (geld, zorgorganisaties, zorgverzekeringen, …) gericht op het einde van dat continuüm. Dit terwijl alle gezondheidseconomische studies aantonen dat er veel meer gezondheidswinst te halen is bij meer investeren in ‘de voorkant van de gezondheidszorg’.  Vandaar dat we ook de nadruk leggen in deze minor op de oorzaken van gezondheid (salutogenese) in plaats van de oorzaken van ziekte (pathogenese).

Bovendien hebben we behoefte aan innovatie in dit zorgdomein. De minor Active Ageing besteedt dan ook de nodige aandacht aan de methoden van innovatief en creatief denken. Door verschillende opleidingen bij elkaar te zetten, streven we naar het vergroten van de innovatiekracht.

Zowel de ‘traditionele’ gezondheidszorg beroepen als relatief nieuwe beroepen zoals mens en techniek (voorheen gezondheidszorgtechnologie) hebben belang bij het beter leren kennen van elkaars domeinen en opvattingen over benaderingen van en toepassingen in de zorg van de ouder wordende mens. De verwachtingen zijn dat dit de kansen én integrale, slimme oplossingen voor de gezondheidszorg (cq. ouderenzorg)  aanzienlijk zal vergroten.

Om state-of-the-art te werken is er een zeer nauwe samenwerking met het lectoraat Active Ageing. Studenten van de minor Active Ageing betrekken bij onderzoek en bij relevante projecten, zoals het ontwikkelen van een laboratorium voor zorgtechnologie, zijn hierbij twee belangrijke speerpunten.

3 Europese Unie en Active Ageing

Tot slot nog het uitgangspunt vanuit de Europese Unie over het thema ‘Active Ageing’, dat het kader vormt waarbinnen (maar ook waarbuiten) deze is ingericht.

Active ageing means growing old in good health and as a full member of society, feeling more fulfilled in our jobs, more independent in our daily lives and more involved as citizens. No matter how old we are, we can still play our part in society and enjoy a better quality of life. The challenge is to make the most of the enormous potential that we harbour even at a more advanced age. The European Year 2012 seeks to promote active ageing in three areas:

Employment – as life expectancy increases across Europe, pension ages are rising, but many

fear that they will not be able to stay in their current jobs or to find another job until they can

retire on a decent pension. We must give older workers better chances in the labour market.

Participation in society – retiring from one's job does not mean becoming idle. The contribution of older people to society as carers for others, typically their own parents or spouses and their grandchildren is often overlooked and so is their role as volunteers. The European Year seeks to ensure greater recognition of what older people bring to society and create more supportive conditions for them.

Independent living – our health declines as we grow old, but a lot can be done to cope with this decline. And quite small changes in our environment can make a big difference to people suffering from various health impairments and disabilities. Active ageing also means empowering us as we age so that we can remain in charge of our own lives as long as possible.”

http://europa.eu/ey2012/ey2012main.jsp?catId=971&langId=en

Leerdoelen

Leerdoelen

  • Leren samenwerken met studenten van andere opleidingen :co-creatie en óver de haag kijken
  • Een real-life opdracht/vraag van een externe opdrachtgever systematisch en projectmatig kunnen verwerken via een project management document
  • Inzicht verkrijgen in de oorzaken van gezondheid
  • Het begrip positieve gezondheid kunnen verklaren
  • Inzicht verkrijgen in aspecten van veroudering en Active Ageing
  • Inzicht krijgen in zorgtechnologieën
  • Creatief en innoverend kunnen denken en handelen

Competenties 

  • Brede professionalisering: gebruik van actuele kennis bij zelfstandig opereren als beginnend beroepsbeoefenaar, functioneren binnen organisaties en verder professionalisering van de eigen beroepsbeoefening
  • Multidisciplinaire integratie: integratie van KVH van verschillende basisdisciplines bij beroepsmatig handelen
  • (wetenschappelijke) toepassing: toepassing van relevante kennis bij het oplossen van vraagstukken
  • creativiteit en complexiteit in handelen: omgaan met ‘vage’ problemen uit de praktijk waar niet slechts één standaardprocedure voor bestaat
  • probleemgericht werken: zelfstandig definiëren, verhelderen, analyseren, oplossen van complexe probleemsituaties
  • methodisch en reflectief denken en handelen: doelformulering voor, planning van en reflectie op (=beroepsmatig) handelen
  • sociaalcommunicatieve bekwaamheid: communiceren en samenwerken in een divers samengestelde groep en organisatie
  • basiskwalificering voor managementfuncties: uitvoeren van enkele leidinggevende taken (visieontwikkeling, coaching)
  • besef maatschappelijke verantwoordelijkheid: begrip en betrokkenheid bij ethische en maatschappelijke vraagstukken in de beroepspraktijk

Aanvullende informatie

Let op:

Let op: Avans-opleiding gekoppeld aan de deze minormodule is:

Fysiotherapeut Breda (FT-B)

of

Verpleegkundige Breda (HBOV-B)

Deze informatie heb je nodig voor de inschrijving in Studielink.

 

Dcoenten betrokken bij deze minor

Lowie Van Doninck: lmk.vandoninck@avans.nl
Niels de Beer: ccm.debeer@avans.nl
Martin van Gennep: mr.vangennep@avans.nl
Inge Logghe: Ihj.logghe@avans.nl
Henk de Haas : hj.dehaas@avans.nl
Kitty van der Made : cjam.vandermade-bogaerts@avans.nl

Ingangseisen

Propedeuse + jaar 2 voldaan

De minor is opengesteld voor fysiotherapie en verpleegkunde studenten maar ook studenten aan andere medische studies (vb. lerarenopleiding gezondheid) of sociale studies worden uitgenodigd te solliciteren naar deelname door een motivatie te sturen naar:

Avans Hogeschool
T.a.v. Nikki Verlouw-Buurman
Postbus 90116
4800 RA Breda

Toetsing

 

 

1.Projectverslag van een opdracht/vraag geformuleerd door een externe opdrachtgever (zorgorganisatie, gemeente, zorginstelling, GGD,…)

2.Portfolio met wekelijkse opdrachten en creatieve oefening.

3.Twee innovatie-opdrachten :

  •   organiseren van een workshop (groepsopdracht)
  •   schrijven van een artikel over een innovatie (individueel)

Literatuur

Er wordt gewerkt met artikelen, websites en delen van boeken.

1 boek dient aangekocht te worden als steun voor de innovatie-opdracht 2 (artikel schrijven) : Zelf leren schrijven van Margriet  Ackermann Boom Lemma 9789059318731

Rooster

De minor Active Ageing wordt tweemaal per jaar aangeboden vanuit de academie voor Gezondheidszorg (AGZ), te weten in periode 1 & 2 en periode 3 & 4. De looptijd van de minor is 20 weken. 

Het aantal studenten wordt beperkt tot maximum 32 per looptijd. 

Het onderwijs wordt primair verzorgd op de locatie van Avans Breda. 

Per week zijn er 2 contactlesdagen, die afhankelijk van het thema 4 tot 8 uur kunnen duren. De lesdagen zijn op maandag en woensdag. De invulling van een lesdag kan vervangen worden door het bijwonen van een congres of symposium, afhankelijk van het aanbod.  Ook locatiebezoeken zijn mogelijk. 

De overige dagen worden besteed aan het uitwerken van een projectopdracht bij een externe opdrachtgever en aan zelfstudie 

De inhoud van de lesdagen 

De inhoud van de lessen kent de volgende centrale thema’s: 

  • Salutogenese
  • Gezondheidszorg en technologie
  • Innovatief en creatief denken
  • Transsectoraal werken
  • Beeldvorming

De lesdagen bestaan uit hoorcolleges en workshops door docenten van AGZ, maar ook door externe (gast)docenten vanuit het werkveld die hun ‘real life’- ervaringen inbrengen. Ook zijn er opdrachten verbonden aan de lesdagen waarbij studenten zelf aan de slag gaan en hun resultaten moeten presenteren. Zoals eerder vermeld, kunnen de lesdagen ook ingevuld worden met het bijwonen van een symposium of een locatiebezoek bij relevante organisaties binnen het thema Active Ageing. Het docententeam zal hierbij inspelen op de actualiteit. 

Bij de lesdagen horen individuele opdrachten en soms groepsopdrachten. Alle opdrachten dienen in een digitaal portfolio geplaatst te worden. Dit portfolio is vrij naar eigen creativiteit samen te stellen en wordt op het einde van de minor middels een assesment geëvalueerd naar volledigheid en inhoud. 

Enkele voorbeelden van hoorcolleges zijn: 

  • Beeldvorming en demografie van het ouder worden
  • De wonderbaarlijke levensverwachting in de Blue zones
  • Genetische - versus leefstijlfactoren bij het ouder worden
  • Beeldvorming van technologen over ouderen
  • Het sociale perspectief van Active Ageing
  • Community care en wijkontwikkeling
  • Age friendly cities
  • Regie over het eigen leven
  • De inzet van e-health in de zorg
  • Het opsporen van kwetsbare ouderen
  • Personal branding
  • Trends en ontwikkelingen in de zorg
  • De werking van de GGD
  • Een inkijk in zorg en technologie
  • Samenwerken in de beroepsdomeinen
  • Ouderen en bewegen
  • Zorg, wonen, welzijn en de technologische component
  • Kleinschalig wonen en het effect op de zorgverlener/cliënt
  • Healthy environment
  • Fysische en psychische aspecten van het ouder worden
  • Valincidenten bij ouderen