Kies op maat

Login Menu

Ship systems and the human factor

Wil jij je bezighouden met de invloed van techniek op de mens aan boord van zeeschepen?

Een bekende uitspraak is: “Schepen van hout, mannen van ijzer”. Deze kan in deze minor vervangen worden door “Schepen van staal, mensen als informatieverwerker”.

Door de technologische innovatie in de laatste decennia worden steeds meer taken van de mens overgenomen door geautomatiseerde systemen. Deze taken zijn o.a. ook het op afstand besturen van een schip, iets wat tot voor kort onmogelijk leek, kan in de toekomst werkelijkheid worden.

De fysieke taken van de mens aan boord zijn veelal vervangen door (elektronische) hulpmiddelen. Bij het gebruik van deze (elektronische) hulpmiddelen om op basis hiervan het schip veilig en economisch te varen vraagt dit kennis van de mens als informatieverwerker. Uit onderzoek van scheepsongevallen blijkt dat ongeveer 80% wordt veroorzaakt door menselijk handelen. (bron EMSA) 

Om deze menselijke fout te verkleinen werd en wordt de inzet van meer automatisering als oplossing gezien. Veel van de automatiseringstechnologie is ontwikkeld met als doel prestatieverbetering van processen en vereenvoudiging van het werk van mensen. Echter wordt er in deze ontwikkeling nog te weinig rekening gehouden met de capaciteiten van de mens als het gaat om het gebruik van de automatisering. Er ontstaan dus nog steeds scheepsongevallen bij het gebruik van deze systemen, doordat de mens niet altijd centraal stond bij het ontwerp hiervan. 

Deze minor geeft inzicht in de relatie tussen de diverse systemen (hulpmiddelen) aan boord van een schip en het gebruik hiervan door de mens, en op welke wijze deze systemen de mens beter kunnen ondersteunen door gebruik te maken van een goede en/of verbeterde human machine interface.  Een voorbeeld hiervan is het juist gebruik van een geïntegreerd navigatiesysteem op een “offshore supply vessel”.

Bij het uitvoeren van de taken zijn in de loop der tijd vele (elektronische) hulpmiddelen ontwikkeld. In het ontwerp van deze hulpmiddelen is niet altijd voldoende aandacht geweest voor “de mens”: hoe hij/zij hier het beste mee om kan gaan en de beperkingen van de mens bij het gebruik van deze hulpmiddelen. Verkeerd gebruik van deze instrumenten kan leiden tot ongelukken. De taken aan boord van een schip dienen onder wisselende omstandigheden zoals: slecht weer, overdag en ’s nachts, bij hoge of juist lage temperaturen enzovoort, uitgevoerd te kunnen worden. Onder al deze omstandigheden dient “de mens” telkens optimaal te functioneren. De kennis omtrent de invloed van de (geautomatiseerde) hulpmiddelen en de wijze waarop deze effectief gebruikt kan worden tijdens de werkzaamheden aan boord, komen aan bod in deze minor.

Samengevat: de optimale interactie tussen mens en techniek.

In de minor zal dieper worden ingegaan op de grenzen van de automatisering maar ook op de grenzen van de mens die deze automatisering moet aansturen en bedienen. 

In deze minor wordt onder andere ingegaan op de:

- menselijke factor ;  de psychische, fysieke en organisatorische aspecten van de interactie tussen mens en machine.

- ontwikkeling van de (elektronische) hulpmiddelen met de gebruikte mens machine interactie aan boord van schepen

- ongevallen ten gevolge van de menselijke factor en de relatie met automatisering

- huidige scheepssystemen (navigatiesysteem, machinekamersysteem)

- wijze waarop de mens gebruik maakt van deze scheepssystemen

- innovatie van scheepssystemen en/of verbeteringen in het gebruik hiervan.

De nadruk binnen de minor ligt enerzijds op het inzicht verkrijgen van het verschil tussen de grenzen van automatisering en de grenzen van het menselijk handelen, en anderzijds  op het aanpassingsvermogen van de mens. Daarnaast wordt er in het projectonderwijs innovatief onderzoek gedaan naar hoe bijvoorbeeld de inzet van automatisering aan boord van schepen verbeterd kan worden. Hoe kan de mens nog beter worden voorbereid op het werken met automatisering.

De minor biedt studenten met een technische achtergrond de mogelijkheid om hun kennis over techniek uit te breiden met de kennis van het menselijk handelen om uiteindelijk producten op te leveren die zowel de techniek als de mens voordelen opleveren.

Deze minor biedt je de kans kennis te maken met het werk aan boord van zeeschepen en in een uitdagende omgeving onderzoeksprojecten in uit te voeren.

Leerdoelen

De student is in staat :
- de kennis over de menselijke factor aan boord van schepen toe te passen in de relatie met scheepssystemen
- de oorzaak van incidenten en ongevallen aan boord van schepen te analyseren in relatie tot de menselijke factor en hier aanbevelingen voor te doen om deze in de toekomst te voorkomen.
- een gefundeerde oplossing te creëren met aanpassingen en/of vernieuwingen van scheepssystemen of verbeteringen in gebruik hiervan door de mens met als doel het verhogen van de veiligheid voor mens en milieu.
- multidisciplinair te kunnen samenwerken
- kennis te nemen van problemen uit andere disciplines en die in samenwerking met elkaar kunnen tackelen en het proces kunnen evalueren.

Ingangseisen

Maritiem Officier, Maritieme Techniek, Werktuigbouwkunde, Chemische Technologie en Elektrotechniek.

Studenten moeten in het bezit zijn van een propedeuse en een eerste stage hebben afgerond.
Studenten van andere opleidingen dan bovengenoemd die interesse hebben in deze minor kunnen een motivatiebrief insturen op basis waarvan toelating wordt bepaald.

Het is wel van belang dat de student een minimaal niveau van technische kennis (natuurkunde en wiskunde B) kan aantonen om de werking van de scheepssystemen te kunnen begrijpen.

Toetsing

- Human Factors : Verslag (kennis gestuurd)
- Scheepssystemen-1 : Brede oriëntatie op de verschillende systemen aan boord – schriftelijke toets met open vragen
(kennis gestuurd)
- Scheepssystemen-2 : Verdieping scheepssystemen - schriftelijke toets met open vragen en opdracht (kennis gestuurd)
- Praktijkgericht onderzoek 1: Opdracht
- Praktijkgericht onderzoek 2: Opdracht

Aan het begin van de minor zal een uitgebreide studiehandleiding met weekprogramma etc. beschikbaar worden gesteld. De verschillende leerdoelen komen in verschillende variatie aan bod in de vakken.

Literatuur

- Human Factors : Verslag (kennis gestuurd)
- Scheepssystemen-1 : Brede oriëntatie op de verschillende systemen aan boord – schriftelijke toets met open vragen
(kennis gestuurd)
- Scheepssystemen-2 : Verdieping scheepssystemen - schriftelijke toets met open vragen en opdracht (kennis gestuurd)
- Praktijkgericht onderzoek 1: Opdracht
- Praktijkgericht onderzoek 2: Opdracht

Aan het begin van de minor zal een uitgebreide studiehandleiding met weekprogramma etc. beschikbaar worden gesteld. De verschillende leerdoelen komen in verschillende variatie aan bod in de vakken.