Kies op maat

Login Menu

Plantenveredeling

Plantenveredeling is het ontwikkelen van nieuwe rassen. Dit is niet alleen nodig om de consument steeds te verrassen met leuke nieuwe producten, maar ook om voldoende veilig voedsel te produceren voor een groeiende wereldbevolking. Behalve vorm, kleur, sierwaarde en smaak, zijn daarom zeker ook raseigenschappen als opbrengst en resistentie tegen ziekten van belang.

Behalve de technieken die al langer worden gebruikt, zoals kruisen en selecteren, worden er steeds meer laboratoriumtechnieken ontwikkeld die het veredelingsproces kunnen versnellen. Als veredelaar moet je ook hiervan kennis hebben, om onder andere goed te kunnen communiceren met het lab.

Enkele toonaangevende bedrijven in de sector zijn: Bejo, Enza Zaden, HZPC, Agrico, Nunhems, Rijk Zwaan, Syngenta, Anthura, Floricultura, Kieft Seeds, en Monsanto. De veredelingsbedrijven zijn internationale bedrijven. De grote bedrijven hebben meerdere vestigingen in het buitenland voor zaadvermeerdering en selectie onder dezelfde klimatologische omstandigheden als de teelt plaats vindt.

Het ontwikkelen van nieuwe rassen op deze bedrijven gebeurt door de veredelaars. De veredelaar wordt bijgestaan door junior veredelaars. Deze junior veredelaars zijn met name groene hbo-ers. De beroepstaken van de junior veredelaar zijn:

  1. Het vertalen van de marktwensen naar het veredelingsprogramma
  2. het opstellen van een veredelingsprogramma
  3. het verzamelen van genetische variatie
  4. het maken van kruisingen en/of zelfbestuivingen
  5. het maken van een goede proefopzet en het verwerken van de gegevens
  6. het beoordelen van selectie- en rassenproeven, inclusief Marker Aided Selection
  7. het in stand houden, vermeerderen en beheren van uitgangsmateriaal

Deze beroepstaken worden uitgevoerd onder begeleiding en verantwoordelijkheid van de veredelaar.

De wensen voor nieuwe rassen worden bij grote bedrijven mede aangedragen door de marketing afdeling. Ter ondersteuning en versnelling van de veredeling zoekt de veredelaar ondersteuning op de cel- en moleculaire afdeling. Snelheid van het veredelingsproces is een belangrijk aspect. De markt kan veroverd worden door als eerste bedrijf met een nieuw ras, bijvoorbeeld tegen een bepaalde resistentie, te komen.

Nederlandse veredelingsbedrijven groeien nog steeds en zijn op zoek naar gekwalificeerd personeel. (Junior) veredelaars worden zelfs in het buitenland gezocht. Deze minor is ontwikkeld in nauwe samenwerking met enkele van de bovengenoemde veredelingsbedrijven. In deze minor heb jij de rol van junior veredelaar.

Leerdoelen

Aan het einde van de module ben je in staat om een eenvoudig veredelingsprogramma op te zetten inclusief een goede proefopzet voor de selectie- en rassenproeven op basis van de resultaten van vorig jaar.

Om deze taken uit te voeren heb je onder andere de volgende Aeres Hogeschool competenties nodig: innoveren en organiseren. Daarnaast bezit een junior veredelaar de competentie nauwkeurig werken: een junior veredelaar is nauwkeurig als hij/ zij laat zien dat hij/zij kritisch kan signaleren en foutloos kan registreren.

Om de taken uit te kunnen voeren heb je specifieke kennis nodig van:

  • genetische variatie
  • bloembiologie
  • erfelijkheidsleer en kruisingsbarrières
  • veredelingsmethodieken
  • zaadfysiologie en -technologie
  • resistentieveredeling
  • biotechnologie

Deze kennis zal in de vorm van een aantal cursussen (inclusief practica) aangeboden worden.

Voor het leren uitvoeren van de verschillende beroepstaken zijn één of meerdere leertaken per beroepstaak geformuleerd.

Deze leertaken voer je deels op school en deels bij een veredelingsbedrijf uit. Let erop dat je tijdig begint met het zoeken van een geschikt bedrijf voor het uitvoeren van deze opdrachten. Bij voorkeur al een half jaar voor de start van de minor. In totaal voer je gedurende 25 dagen opdrachten uit bij een werkplekleerbedrijf.

 

Opdracht:

De leertaken zijn:

  1. sterkte-zwakte analyse van jouw competenties als junior veredelaar
  2. verzamelen van genetische variatie
  3. maken van kruisingen
  4. maken van een proefopzet voor een deel van een veredelingsprogramma
  5. beoordelen van selectie- en rassenproeven
  6. opstellen veredelingsprogramma in een proefassessment

Leertaken 2, 3 en 5 worden gedurende 25 dagen uitgevoerd op een werkplekleerbedrijf (een veredelingsbedrijf). Let erop dat je tijdig begint met het zoeken van een geschikt bedrijf!

Aan het einde van de module krijgt iedere student een data set om daar een veredelingsplan voor op te stellen, op papier. In een afrondend gesprek met de docent en veredelaar, licht de student zijn/ haar plan toe en worden vragen van de veredelaar en de docent beantwoord.

Aanvullende informatie

Docenten: Barend Gehner, Wieneke van der Heide, Paul Ringelberg

Ingangseisen

Studenten die de major Tuin- en Akkerbouw of de major Toegepaste Biologie specialisatie Plant volgen en het derde jaar hebben afgesloten kunnen ervan uitgaan dat de voorkennis voldoende is.

Van de studenten, die deelnemen aan deze minor, wordt verwacht dat zij kennis hebben van:

  • teeltvoorbereiding;
  • akkerbouwteelten en bemesting;
  • tuinbouwteelten;
  • plantaardige productie;
  • gewasbescherming;
  • plantenfysiologie;
  • basis erfelijkheidsleer.

Beoordelings(procedure) Het eindcijfer voor het Assessment (APLV1) bestaat voor 75% uit het cijfer voor het Assessment en voor 25% uit het cijfer van de beoordeling van het werkplekleren. De cijfers van de andere module onderdelen zijn gebaseerd op tentamen cijfers.

Toetsing

Code: APLV1
Naam: Assessment
Studiepunten: 7
Type examen: Opdrachten

Code: APLV2
Naam: Cursus Bloembiologie, Genetische variatie en Kruising barrières
Studiepunten: 2
Type examen: Theorie-examen

Code: APLV3
Naam: Cursus Biotechnologie en weefselkweek
Studiepunten: 2
Type examen: Theorie-examen

Code: APLV4
Naam: Cursus Populatie en kwantitatieve genetica, Veredelingsmethodieken
Studiepunten: 2
Type examen: Theorie-examen

Code: APLV5
Naam: Cursus resistentieveredeling en zaadtechnologie
Studiepunten: 2
Type examen: Theorie-examen

Literatuur

Code: APLV1
Naam: Assessment
Leermiddelen: Opdrachten

Code: APLV2
Naam: Cursus Bloembiologie, Genetische variatie en Kruising barrières
Leermiddelen: Dictaat Bloembiologie, Dictaat Genetische variatie, Dictaat Kruisingsbarrières

Code: APLV3
Naam: Cursus Biotechnologie en weefselkweek
Leermiddelen:

Code: APLV4
Naam: Cursus Populatie en kwantitatieve genetica, Veredelingsmethodieken
Leermiddelen: Dictaat Populatie en kwantitatieve genetica, Dictaat Verdelingsmethodieken

Code: APLV5
Naam: Cursus Resistentieveredeling en zaadtechnologie
Leermiddelen: Dictaat Resistentieveredeling

Rooster

Semester 2 op de donderdagen in de weken: 6, 7, 8, 10, 11, 12, 13, 14, 17, 20, 21, 22, 23, 24

in Almere of Dronten (afhankelijk van herkomst studenten).

Tussendoor werk je aan beroepstaken bij een bedrijf.

Inhoud lesdag(en):

  1. Cursussen
  2. Coaching
  3. 2 dagen excursie