1.    In ’t kort

Stap uit de 'Black Box' van Big Tech. Ontwerp Situated AI: geen globaal orakel, maar gelokaliseerde en gedragsgerichte intelligentie die in de lokale context functioneert.

2.    Module inhoud

In deze minor stappen we af van het idee van AI als een universele, alwetende 'Black Box' van Big Tech. We zien AI niet als een globaal orakel, maar als gelokaliseerde en gedragsgerichte intelligentie.

We richten ons op systemen die ingebed zijn in sociale, culturele en materiële contexten. Geen AI die dicteert, maar AI waarin gebruikers zelf agency hebben om vorm te geven en bij te sturen. Deze benadering noemen we Situated AI (Suchman, 1987; Kemp & Afuah, 2024).
We bouwen hierbij voort op inzichten uit Behavioral AI, dat zich richt op het begrijpen en spiegelen van menselijk gedrag (Nasir et al., 2023), en Embodied AI, waarbij fysieke interactie en 'lichamelijkheid' centraal staan (Brooks, 1991).

Kernvisie

In de minor Situated AI Design werk je samen met studenten uit verschillende disciplines aan het ontwerpen van een beleefbaar AI-prototype voor een maatschappelijke context.

Je stapt in een onderzoekend ontwerplab waarin je de grenzen van Situated AI verkent. Via research-through-design onderzoek je hoe je intelligentie, gedrag en materie inzet als ontwerpmateriaal voor context-sensitieve interacties. In plaats van universele modellen, ontwerp je adaptieve systemen die lokaal verankerd zijn en daadwerkelijk waarde toevoegen aan de leefwereld van de gebruiker.

Omdat dit een verbredende minor is, focus je niet enkel op techniek, maar juist op de verbinding tussen technologie, menselijk gedrag en ethiek. Je leert jouw eigen vakgebied te verrijken met nieuwe perspectieven op AI en interactie.

Wat ga je leren?

In deze minor ontwikkel je je van een gebruiker van AI-tools naar een ontwerper van context bewuste intelligentie. Je leert AI niet zien als een statische 'tool', maar als kneedbaar ontwerpmateriaal waarmee je interacties bouwt die geworteld zijn in de specifieke logica en cultuur van een plek.

Om grip te krijgen op de complexiteit, werken we vanuit de Situated benadering (AI in context) en geven we deze vorm via specifieke perspectieven:

·         Situated (de basis): je leert hoe je AI laat functioneren binnen een specifieke context, een fysieke plek, een sociaal ritueel of een routine in plaats van als universeel model. Je werkt met lokale data en focust op het eigenaarschap van de gebruiker. Je leert waarde toevoegen door AI echt onderdeel te maken van de omgeving. Dit doen we in samenwerking met partner November Music Festival.

·         Generative AI: je duikt in de wereld van generatieve AI en taalmodellen (LLM’s). Je leert hoe je deze systemen (zoals GPT en beeldgeneratoren) inzet om nieuwe inhoud te creëren, variërend van tekst tot video. Hoe zet je een algemeen model in voor een specifieke taak of context? Je leert modellen gecontextualiseerd te gebruiken door ze te voeden met lokale data, zodat ze relevante output genereren die passen bij de ontwerpcontext.

·         Behavioral AI: je leert AI ontwerpen op basis van observeerbaar gedrag door dit te vertalen naar een simulatie in een virtuele ruimte. De intelligentie komt voort uit wat het systeem doet.

·         Embodied AI: je leert intelligentie tastbaar te maken. Je experimenteert met hoe AI zich manifesteert, virtueel of fysiek, zodat de interactie intuïtief en menselijk voelt in de context waarin je ontwerpt.

Een centraal thema is de spanning tussen reductie (AI als vereenvoudigd model van de werkelijkheid) en situering (de rommelige, complexe realiteit van het dagelijks leven). Je leert:

·         Context analyseren: hoe 'lees' je een plek of situatie? Je verzamelt data uit je eigen omgeving en ontdekt waar generieke AI faalt omdat het lokale nuance mist.

·         Agency bewaken: hoe ontwerp je systemen waarin de mens aan het roer blijft? Je leert AI inzetten als partner die meegroeit met de gebruiker, in plaats van een systeem dat beslissingen overneemt.

 

 

Technische & professionele skills

Naast theorie ga je vooral maken. Je ontwikkelt:

·         Prototyping skills: je leert werken met tools om AI beleefbaar te maken. Afhankelijk van je keuze verdiep je je in virtuele omgevingen (bijv. Unity) of fysieke computing (bijv. Arduino/Sensoren).

·         Design research: je leert hoe je een eigen onderzoeksvraag formuleert en valideert met iteratieve experimenten ("Research-through-design").

·         Kritische houding als maker: je ontwikkelt een ethisch kompas. Je leert niet alleen hoe je een model traint, maar stelt ook de vraag: waarom trainen we dit model en op wiens data is het gebaseerd?

1.    Ingangseisen

De minor staat open voor studenten uit alle richtingen die hun vakgebied willen vernieuwen. Technische affiniteit is daarbij belangrijker dan voorkennis; techniek is nu immers veel toegankelijker doordat je samen met AI kunt werken. Je hoeft nog geen expert te zijn, zolang je maar niet bang bent om de diepte in te gaan. Je leert hier met behulp van AI en intensieve coaching om zelf technologie te ontwikkelen die impact maakt op menselijke vraagstukken.

1.    Leeruitkomst

Wat moet je kunnen?

Je ontwerpt, verantwoordt en realiseert een beleefbaar Situated AI-prototype dat is getraind of ingericht met contextspecifieke data en betekenisvol gedrag of interactie toont binnen een specifieke omgeving.

Je doorloopt en onderbouwt het volledige ontwerpproces met behulp van kritisch stelling nemen, experimenteren, maken en professioneel handelen, waarbij je aantoont hoe jouw ontwerp aansluit op de lokale logica en waarde toevoegt in de gekozen context.

Je laat in een transparante verantwoording en reflectie zien hoe contextanalyse, ethische afwegingen, iteratieve experimenten en inzichten vanuit jouw eigen expertisegebied hebben geleid tot het eindresultaat én tot persoonlijke en professionele ontwikkeling.

Wat lever je op? (Beroepsproducten)

Aan het einde van de minor lever je de volgende producten op voor de eindbeoordeling:

1.      Functioneel en beleefbaar Situated AI-prototype: een werkend prototype (fysiek of virtueel) dat reageert op basis van contextspecifieke data of regels. Het publiek kan ervaren hoe de AI betekenisvol gedrag vertoont. Je maakt hierbij transparant onderscheid tussen jouw eigen ontwerp- en maakbijdrage en de AI-gegenereerde onderdelen.

2.      Proces- & onderzoeksdocument: het complete verslag van je ontwerpreis. Dit document bundelt de analyses, documentatie van je experimenten en mislukkingen, je ethische verantwoording over data/bias, en een kritische reflectie op je rol als maker.

3.      Poster / key-visual (A0): een visuele samenvatting op A0-formaat die in één oogopslag jouw visie, de gekozen context en het doel van de interventie communiceert.

4.      Publieke demonstratie: een live demo tijdens de expo waarin je het prototype presenteert en je keuzes mondeling verdedigt tegenover beoordelaars en publiek.

2.    Toetsing

De minor beslaat één doorlopend semester. De beoordeling vindt plaats op basis van één integrale leeruitkomst.

Integrale Leeruitkomst (30 EC) wordt getoetst met:

·         een functioneel en beleefbaar Situated AI-prototype

·         een Proces- & onderzoeksdocument

·         een poster / key-visual (A0)

·         een publieke demonstratie + eindgesprek

(Let op: halverwege de minor (week 10) vindt er een verplicht formatief assessment plaats waarin de conceptrichting en het vooronderzoek worden getoetst voor een advies, maar hier worden nog geen EC's toegekend.)

Praktische informatie

Aanbieder(s)

Avans Hogeschool, Academie voor Creative Innovation (ACI)
Communication & Multimedia Design (CMD) Breda

Locatie

Breda

Taal

Nederlands

EC

30

Periode

Semester (20 weken), 1 september 2026 tot 30 januari 2027

Keuzemodule of stammodule

Keuzemodule (Minor)

Interdisciplinaire module

Ja

NLQF niveau (2de of 3de/4de jaars module)

6

Rooster

De module bestaat uit een mix van workshops, field trips (locatiebezoek) en zelfstandig werken in het Open Atelier.

Minimum deelnemers

25

Maximum deelnemers

35

Contactpersoon

Martin Leclerq (mre.leclercq@avans.nl)

Extra kosten?

Ja, houd rekening met kosten voor prototyping-materialen (zoals sensoren, microcontroller, knutselmateriaal) voor je eigen project en reiskosten voor het veldwerk (field trips)