Kies op maat

Inloggen Menu

OnderwijsBuiten. Natuur & duurzaamheid in onderwijs en opvoeding

​Word de leraar die inspireert om buiten de gebaande paden te gaan! 

Ben jij nieuwsgierig naar het onderwijs buiten de traditionele kaders? Wil je leren hoe je met unieke didactisch-pedagogische vaardigheden kunt bijdragen aan creatief, betekenisvol en vernieuwend onderwijs in en met natuur? Kies dan voor de Minor OnderwijsBuiten!  

De minor is gebaseerd op praktijk-wetenschappelijk onderzoek: zo weten we dat kinderen die buiten in de natuur zijn volop in beweging komen, verwondert raken, heel nieuwsgierig worden, op onderzoek uitgaan en veel vragen gaan stellen.  

Tijd voor verandering 

Ons onderwijs is, net zoals bijvoorbeeld de zorg, toe aan verandering. In deze minor leer je hoe je kinderen en jongeren helpt zich te ontwikkelen tot volwassenen die zich thuis voelen op de aarde en duurzame keuzes kunnen maken. 

In deze minor ontdek je:   

  • innovatieve manieren om natuur en kinderen samen te brengen; 
  • hoe je onderwijs kunt ontwerpen dat verder gaat dan het klaslokaal;   
  • hoe je buiten vakoverstijgend werkt aan taal, rekenen, wereldoriëntatie en burgerschap; 
  • praktische tools en kennis om in te spelen op actuele maatschappelijke thema's zoals duurzaamheid, inclusie en diversiteit. 

Stages 

Je loopt stage bij een natuurorganisatie. 

Je loopt in verschillende klassen stage op een school waar buiten onderwijs wordt gegeven. Je werkt aan de ontwikkelvraag over buiten onderwijs van jouw stageschool.   

Lectoraat Natuur & Ontwikkeling Kind 

De minor wordt gegeven door pedagogen Marieke van Ierschot, Janneke Hagenaar en Loes van ‘t Hoff en biologen Marian Joven en Mart Ottenheim. Dit zijn docent-onderzoekers die werken bij de onderzoeksgroep Natuur & Ontwikkeling Kind. 

Leerdoelen

Eigenaarschap in leren 

Eigenaarschap in leren houdt in dat je nieuwsgierig bent en wil leren om buiten aan de slag te gaan met kinderen. Je werkt in de minor dan ook aan eigen ontwikkelvragen.   

Leergemeenschap  

Je werkt zelfstandig, maar niet alleen. We werken in de minor op een vaste dag in de week samen waarbij studenten en docenten vanuit eigen expertise een inbreng hebben.    

Ontwikkeling 

Wij zien leren als circulair proces waarbij ontwikkelthema’s regelmatig terugkeren waardoor zij worden verbreed en verdiept. In dit proces gaan kennis, vaardigheden en houding hand-in-hand. De leerniveaus komen in de minor integraal aan bod. Dit maakt tevens dat we de minor niet opknippen in losse activiteiten waaraan we EC’s koppelen.  

Minor-onderdelen  

Startbijeenkomst 

In juni/juli 2026 is er een startbijeenkomst in Leiden. We maken kennis met elkaar en informeren je over de inhouden en werkwijze van de minor. 

Introductiekamp  

In de eerste week van september 2026 is het driedaagse introductiekamp op een centrale plek in Nederland. De data zijn voor de zomer van 2026 bekend.   

Bijeenkomsten  

Iedere lesweek is op de woensdag een bijeenkomst. De bijeenkomsten zijn in de ochtend en de middag, óf in de middag en de avond. Onze standplaats is Leiden maar we maken regelmatig uitstapjes naar andere delen van het land.  

Stage  

Iedere lesweek is er één dag (naar keuze) stage, eerst bij een natuurorganisatie en daarna op een onderwijsbuitenschool. Gedurende drie weken kan de stage bij de natuurorganisatie parallel lopen met de schoolstage. Je loopt dan twee dagen per week stage. Op elke stagelocatie zijn meerdere studenten geplaatst.   

Zelfstudie  

Je bestudeert zelfstandig de literatuur en andere bronnen. Je werkt zelfstandig aan het portfolio en aan de meesterproef. Er is ruimte om met docenten een (online)afspraak te maken voor begeleiding.   

Afsluiting 

We sluiten de minor af met een slotbijeenkomst waarbij de opbrengsten wordt gedeeld.  

Ingangseisen

Leraren in opleiding  

De minor OnderwijsBuiten staat open voor leraren in opleiding voor het basisonderwijs en leraren in tweedegraads lerarenopleidingen die de propedeuse hebben behaald en minimaal de helft van voorgaande onderwijsstage succesvol hebben afgerond.   

Andere opleidingen

Deze minor staat ook open voor studenten die een opleiding in de zorg, welzijn of natuurbeheer volgen. Graag bespreken we vooraf de mogelijkheden om na te gaan of deze minor passend is.  

De student is bij de start van de minor (1 september 2026) in het bezit van de propedeuse. 

Literatuur

In de minor werk je met onderstaande of vergelijkbare bronnen: 

  • Hovinga, D. (2013). Van deadline naar lifeline 'Natuur een groeiruimte voor kinderen' (pdf, 2.52 MB ). Leiden: Hogeschool Leiden. 

  • Maas, J. et. al. (2021). De waarde van een natuurrijke, gezonde buitenruimte rond scholen. Whitepaper over de positieve impact van groene schoolpleinen op de ontwikkeling van kinderen, de kwaliteit van het onderwijs, de klimaatbestendigheid van de omgeving en biodiversiteit. Amsterdam: Vrije Universiteit. 

  • Peters, E. en Hovinga, D. (2016). 'Met je billen in het zand. Zien hoe de omgeving het spel van kinderen vormt' ( pdf, 6.67 MB ). Leiden: Hogeschool Leiden

  • Prins, J. en Hagenaar, J. (2024). 'Taal in de natuur. Taalonderwijs voor het jonge kind'. Meppel: Boom Uitgevers. 

Rooster

6 uur contacttijd per week: op woensdagmiddag en -avond, óf op woensdagochtend en -middag.

1 dag stage per week (Deze dag wordt in overleg bepaald).

3 uur begeleiding per drie weken (facultatief). 

Toetsing

Je werkt met eigen leervragen en doorloopt een cyclisch leerproces. Al jouw ervaringen, nieuwe vaardigheden, gemaakte opdrachten en opgedane kennis leg je vast in een portfolio. Je reflectie daarop is het laatste onderdeel van het portfolio.  

We werken met behulp van leeruitkomsten toe naar een meesterproef waarin de twee kwalificaties centraal staan: Buitenbekwaam & OnderwijsBuitenbekwaam. Tijdens de meesterproef verzorg je een activiteit voor je medestudenten waarmee je je bekwaamheid aantoont.

Omdat we werken in de vorm van een leergemeenschap is jouw aanwezigheid en actieve participatie tijdens de bijeenkomsten en de stages van belang.

  • Portfolio: Kwalificatie: V/O
  • Meesterproef: Kwalificatie: V/O