Kies op maat

Inloggen Menu

Aandachtsvelder Palliatieve Zorg

Palliatieve zorg is zorg die de kwaliteit van het leven verbetert van patiënten en hun naasten die te maken hebben met een levensbedreigende aandoening of kwetsbaarheid, door het voorkomen en verlichten van lijden, door middel van vroegtijdige signalering en zorgvuldige beoordeling en behandeling van problemen van fysieke, psychische, sociale en spirituele aard. Gedurende het beloop van de ziekte of kwetsbaarheid heeft palliatieve zorg oog voor het behoud van autonomie, toegang tot informatie en keuzemogelijkheden (IKNL/Palliactief, 2017)

In Nederland wordt palliatieve zorg primair als generalistische zorg gezien. Dit houdt in dat alle zorgverleners in staat worden geacht palliatieve zorg te bieden aan zorgvragers en hun naasten, zo nodig met ondersteuning van in palliatieve zorg gespecialiseerde zorgverleners. Deze uitspraak heeft mede geleid tot een functionele verdeling tussen generalist, specialist en expert (IKNL/Palliactief, 2017). Zorgvragers kunnen palliatieve zorg ontvangen in diverse contexten: thuis, in een hospice, verpleeghuis, verzorgingshuis, instelling, of een ziekenhuis (O²PZ, 2020). Generalistische zorgverleners en waar nodig specialistische zorgverleners en vrijwilligers werken samen in een interdisciplinair zorgteam, in nauwe samenwerking met de zorgvrager en diens naasten. Zij stemmen de zorg af op de doelen, waarden, wensen en behoeften van de zorgvrager en diens naasten (IKNL/ Palliactief, 2017).

Binnen hogeschool Viaa wordt de minor Aandachtsvelder palliatieve zorg aangeboden voor hbo-v en social work studenten die zich verder willen ontwikkelen tot aandachtsvelder palliatieve zorg. In verschillende organisaties wordt gewerkt met aandachtsvelders. Dit zijn zorgverleners die binnen hun zorgteam een specifiek aandachtsgebied bewaken. Aandachtsvelders palliatieve zorg zijn ambassadeurs op het gebied van palliatieve zorg. Onderzoek heeft uitgewezen dat de inzet van aandachtsvelders palliatieve zorg in het ziekenhuis tot aantoonbare verbeteringen in de zorg voor stervenden leidt. Zo wisten verpleegkundigen in het onderzoek vaker of patiënten psychische problemen hadden en was er met meer patiënten gesproken over het naderend overlijden. Daarnaast werden minder niet-essentiële interventies toegepast gedurende de laatste 24 uur. Ook waren verpleegkundigen kritischer over de kwaliteit van sterven van patiënten op hun afdeling (Witkamp, van der Heide, van der Rijt & van Zuylen, 2017).

Leerdoelen

Doelstellingen in de rol van aandachtsvelder palliatieve zorg:
De student:

  1. Verwoordt een eigen visie op palliatieve zorg, de eigen rol als aandachtsvelder hierin, met als doel om de kwaliteit van de palliatieve zorg voor zorgvragers met een levensbedreigende aandoening en hun naasten te bevorderen en waar nodig te verbeteren;

  2. Verkent de rol en taken van een aandachtsvelder palliatieve zorg door het inzetten van Evidence-Based Practice en onderzoekend vermogen;

  3. Bevordert gevraagd en ongevraagd, op formele en informele wijze, de kennisontwikkeling en deskundigheid van collega’s wat betreft palliatieve zorg, door voortdurend kennis te delen en, waar mogelijk, in praktijkgericht onderzoek in de palliatieve zorg te participeren;

  4. Signaleert en prioriteert samen met betrokkenen - waaronder zorgvragers, naasten, generalistische zorgverleners en waar nodig specialistische zorgverleners en vrijwilligers - knelpunten in de palliatieve zorg en formuleert oplossingsrichtingen om deze knelpunten aan te pakken;

  5. Monitort de eigen ontwikkeling tot aandachtsvelder palliatieve zorg en reflecteert daarop door middel van een persoonlijk ontwikkelingsplan en intervisie.

Daarnaast maken we gebruik van de doelstellingen, op basis van de CanMEDS-rollen, uit het Onderwijsraamwerk palliatieve zorg 2.0. (O²PZ, 2020).

Ingangseisen

Voltijdstudenten (ook voltijd-duaal):
De minor Aandachtsvelder palliatieve zorg is toegankelijk voor voltijdstudenten hbo-v en social work, na een afgeronde propedeuse. Voorwaarde voor deelname aan de minor is dat je een praktijkplek hebt. In overleg met de minorcoördinator zoek je zelf een praktijkplek in de palliatieve zorg voor 2 dagen per week (minimaal 16 uren), gedurende 16 lesweken van de minor. Indien mogelijk loop je mee met een aandachtsvelder palliatieve zorg. De praktijkplek betreft geen stage, maar vrijwilligerswerk. De praktijkplek dient geregeld te zijn uiterlijk in de week voordat de minor begint. Je dient de minorcoördinator hiervan op de hoogte te stellen (c.roorda@viaa.nl). Zonder praktijkplek kun je niet deelnemen aan het onderwijs van deze minor.

Deeltijdstudenten (ook deeltijd-duaal):
De minor Aandachtsvelder palliatieve zorg is toegankelijk voor deeltijdstudenten hbo-v en social work, na een afgeronde propedeuse. Voorwaarde voor deelname aan de minor is dat je een werkplek hebt.

Literatuur

Literatuur

Aan te schaffen literatuur

Voor de minor Aandachtsvelder palliatieve zorg  dien je de volgende uitgaven aan te schaffen:

  • Bruntink R., Overman, M(2018). Levenseindegesprekken. Hengelo: bureau MORBidee;

  • Bruntink R., Overman, M. (2020). Ik weet niet wat ik zeggen moet... Hengelo: bureau MORBidee;

  • Merks, A., Verberk, F. (2021). Verpleegkunde volgens het Neuman systems model. Vertaling en bewerking voor de Nederlandse praktijk. (7e herziene druk). Assen: Van Gorcum. 

Deze uitgaven dienen in je bezit te zijn uiterlijk in de week voordat de minor begint.

Overige literatuur:

In de minor maken we daarnaast gebruik van:

  • Het Kwaliteitskader palliatieve zorg en andere richtlijnen over palliatieve zorg van Pallialine. Voor het raadplegen van de richtlijnen kun je ook gebruik maken van de gratis app PalliArts, die landelijke en regionale informatie biedt over palliatieve zorg overal en op ieder moment;

  • Kennis over palliatieve zorg van het kennisplatform Palliaweb;

  • Voor palliatieve zorg bruikbare methodieken en instrumenten:

  • Onderzoeksartikelen over palliatieve zorg. Deze artikelen dien je zelf op te zoeken in de databanken van hogeschool Viaa. De databanken Academic Search, Cinahl, Springerlink, Sciencedirect en Academia zijn vanuit huis toegankelijk met je Viaa inloggegevens.

Rooster

Het onderwijs van de minor Aandachtsvelder palliatieve zorg vindt plaats op de woensdag. Je dient de woensdag hiervoor vrij te houden. Het rooster wordt t.z.t bekendgemaakt door de opleiding.

Toetsing

De eindproducten van de minor Aandachtsvelder palliatieve zorg betreffen een portfolio, een reflectieverslag en een onderzoeksartikel, op basis van literatuuronderzoek.

Portfolio en reflectieverslag:
Als 'lerende aandachtsvelder palliatieve zorg' ontplooi je samen met betrokkenen activiteiten op je praktijk- of werkplek om de palliatieve zorg voor zorgvragers en hun naasten te verbeteren. Je doet dit door samen met betrokkenen een of meerdere knelpunten in de palliatieve zorg te signaleren en aan te pakken. Daarnaast voer je portfolio-opdrachten uit op de praktijk- of werkplek. Uitwerkingen van groepsonderwijs tijdens de lesdagen neem je eveneens op in het portfolio. In het reflectieverslag reflecteer je op je subjectieve leerwinst, je persoonlijke leerdoelen en op je rol als ‘lerende aandachtsvelder palliatieve zorg'.

Onderzoeksartikel, inclusief zoekplan en posterpresentatie:
Je verricht literatuuronderzoek naar een thema uit de palliatieve zorg dat je aanspreekt en/of in de praktijk tegenkomt. Daarbij maak je gebruik van een zoekplan. De resultaten van het literatuuronderzoek verwerk je zowel in een onderzoeksartikel als in een posterpresentatie voor het symposium van de minoren.

Aanvullende informatie

Het onderwijs van de minor Aandachtsvelder palliatieve zorg vindt plaats op de woensdag en bestaat uit hoorcolleges en groepsonderwijs. De bijeenkomsten van het groepsonderwijs betreffen: Palliatief redeneren (PR) of Evidence-Based Practice (EBP) en Persoonlijke Ontwikkeling (PO) of Vaardigheidsonderwijs (VO).