Kies op maat

Inloggen Menu

Seksualiteit en diversiteit

  1. Het verwerven van actuele kennis en inzicht in seksuele gezondheid
  2. Het communiceren op professionele en ontspannen wijze in de context van beroep of stage[1] over seksualiteit en over seksuele en genderdiversiteit in seksuele vorming, counseling en deskundigheidsbevordering
  3. Bijdragen vanuit de eigen professionele deskundigheid in opzetten en uitvoeren van praktijkgericht onderzoek[2] over een vraagstuk op het gebied van seksualiteit en diversiteit op basis van het biopsychosociale model
  4. Het ontwikkelen van een lhbti-inclusief preventieprogramma

[1] Met cliënten, patiënten, collega’s, begeleiders, leidinggevenden, leerlingen/scholieren, ouders, betrokkenen, partner, familie, professionals, publiek en media enz.,

[2] in samenwerking met medestudenten en betrokkenen

Seksuele gezondheid is een bijzonder relevant thema voor pedagogische, sociaal-agogische, gezondheidszorg- en sportopleidingen. Een gezond seksleven is een bron van welzijn en geluk. In de 21e eeuw is de seksuele omgang tussen mensen veranderd. Burgers zijn met de mogelijkheden van nieuwe media op zoek naar nieuwe omgangsvormen in seksuele verhoudingen. Seksueel misbruik in de hulpverlening, kerk, de sportwereld en de mediawereld wordt aan de kaak gesteld. Homoseksuele en biseksuele mannen en vrouwen en transgenders kunnen in toenemende mate hun leven leiden zoals zij dat willen maar krijgen in sommige kringen te maken met discriminatie, geweld, intimidatie en uitsluiting. Een op de negen mannen en een op de zeven vrouwen heeft tenminste één seksueel probleem waar men veel last van heeft. Met goede seksuele hulpverlening kunnen veel meer mensen genieten van een fijn seksueel leven. Er is een sterk verband tussen gezondheid en gezond seksleven.

Sekspositieve seksuele vorming op school kan daar enorm aan bijdragen. De samenleving heeft wereldburgers nodig die in hun werk bijdragen aan een wereld, waarin elke jongen of meisje, elke man of vrouw, elke transgender of cisgender, elke hetero of homo zich prettig voelt en openlijk kan zijn wie hij is.

Bij deze minor verwerf je tijdens hoorcolleges door experts op het gebied van seksuologie en door zelfstudie veel actuele kennis over allerlei aspecten van seksualiteit. Er wordt basisinformatie geboden over seksuele gezondheid, seksuele diversiteit, genderdiversiteit, seksualiteit & cultuur & religie, seksuele ontwikkeling, seksuele voorlichting en relationele vorming, seksuele counseling, preventie en behandeling van seksueel geweld en seksueel grensoverschrijdend gedrag. Kennis en inzicht zijn voorwaardelijk voor professionele omgang met vraagstukken op het gebied van seksuele gezondheid.

De minor is lhbti-inclusief, dat wil zeggen dat de verschillende thema’s vanuit het perspectief van seksuele diversiteit en genderdiversiteit worden belicht. In de inhoudelijke uitgangspunten staan mensenrechten, lhbti-inclusie en seksuele zelfbeschikking centraal. De studenten dienen affiniteit te hebben met deze uitgangspunten.

Je oefent in de vaardigheidstrainingen om op een professionele, ontspannen manier seksualiteit bespreekbaar te maken met je collega’s, leerlingen, cliënten, patiënten of deelnemers. Je ontwikkelt gaande de minor de beroepsvaardigheid om de leiding te nemen bij het thema seksualiteit en het gesprek in jouw team op gang te brengen en te houden. Daarmee help je mensen in de hulp- en dienstverlening, de zorg, het onderwijs en de sportwereld bij wie hun seksuele gezondheid risico loopt omdat er gezwegen wordt over seksualiteit. De minor biedt diverse vaardigheidstrainingen in professionele gespreksvoering, seksuele voorlichting en vorming, kortdurende seksuele counseling bij eenvoudige seksuele problemen en preventie.

In projectgroepen pas je het geleerde toe in de beroepspraktijk. Je ontwerpt op basis van actuele inzichten in evidence informed werken samen met medestudenten in een projectgroep een programma. Dat kan een preventieprogramma, een vormingsprogramma, doorlopende leerlijn, leerkrachtenhandleiding, een activiteitenplan enzovoorts zijn. Tijdens minorevenementen ga je in gesprek met de doelgroep over je ideeën over jullie projectactiviteit. Zo oefen je in de praktijk wat in de vaardigheidstraining geleerd is: je kunt ontspannen praten over seksualiteitsthematiek. In het tweede blok ga je het programma ook uitproberen in het werkveld of op de hogeschool. Elk projectthema heeft een opdrachtgever. We hebben verschillende thema’s waaruit gekozen kan worden:

·  een doorlopende leerlijn lhbti-inclusieve seksuele vorming voor een school (opdrachtgever directeuren basisscholen)

·  een leerkrachtenhandleiding bij een kinderboek over transgenders (opdrachtgever Aminata Cairo, lector Inclusive Education)

·  een lhbti-inclusief klimaat op de Haagse Hogeschool (opdrachtgever Studentenverenigingen Philautia en Proud)

·  lhbti-acceptatie in de sport (opdrachtgever John Blankenstein Foundation)

·  lhbti-acceptatie in de gezondheidszorg en het sociaal werk (opdrachtgever lectoraat Inclusive Education)

·  preventie seksueel grensoverschrijdend gedrag (opdrachtgever lectoraat Inclusive Education)

Doelgroep

Hoofdfasestudenten van alle Nederlandse hogescholen van de volgende opleidingen: Pabo, Tweedegraads Lerarenopleiding, Social Work (of de voorlopers SPH, CMV, MWD), Pedagogiek, HBO-V, Voeding & Diëtetiek, Huidtherapie, Sportstudies, Sportkunde.
Op de Haagse Hogeschool dus alle opleidingen van de faculteiten SWE en GVS.

Studenten van andere opleidingen van de Haagse Hogeschool met interesse in deze minor kunnen zich nader informeren bij mheemelaar@hhs.nl. Zij dienen zich te realiseren dat de minor zich richt op hulpverlening, zorg, educatie en sporteducatie. Sommige studenten van Nederlandstalige opleidingen bij de faculteiten BRV en M&O van de Haagse Hogeschool met affiniteit met seksualiteit en diversiteit kunnen mogelijk goed aansluiting vinden bij het lesaanbod. De voertaal van de minor is Nederlands. Het programma is dan ook niet studeerbaar voor Engelstalige studenten: toetsen, hoorcolleges, vaardigheidstrainingen zijn allen in het Nederlands.

Leerdoelen

1.             KENNIS (hoorcolleges)

De student toont aan actuele kennis en inzicht te kunnen reproduceren en correct te kunnen toepassen over:

a.        seksuele ontwikkeling

b.        seksuele voorlichting en relationele vorming

c.        seksuele diversiteit, genderdiversiteit, mensenrechten en inclusie

d.        seksuele problemen en counseling

e.        seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel misbruik

f.         cultuur, religie en seksualiteit

2.             VAARDIGHEDEN EN HOUDING (Vaardigheidstraining)

De student …

a.        toont een sensitieve, open, ontspannen, onderzoekende, niet oordelende houding in het voeren van gesprekken over seksualiteitsvraagstukken

b.        reflecteert op effecten van eigen normen, waarden, cultuur, religie en opvoeding op attitudes ten opzichte van seksuele opvoeding, voorlichting, seks en counseling in verschillende levensfasen

c.        hanteert eigen normen op het gebied van seksualiteit op professionele wijze bij educatie, counseling en preventie

d.        toont sensitiviteit voor etnisch-culturele diversiteit en dilemma’s bij orthodox-gelovigen t.a.v. seksuele zelfbeschikking

e.        toont sensitiviteit voor taboes, handelingsverlegenheid, privacy op het gebied van seksualiteit en intimiteit

f.         maakt seksualiteit bespreekbaar: hij communiceert op professionele, adequate en ontspannen wijze in de context van beroep of stage over seksualiteit en over seksuele en genderdiversiteit in seksuele vorming en deskundigheidsbevordering

g.        geeft correcte, actuele, doelgroepgerichte individuele voorlichting en groepsvoorlichting over thema’s op het gebied van seksuele gezondheid

h.        stemt de begeleiding en educatie af op mensen met verschillende culturele achtergronden

i.         communiceert lhbti-inclusief en maakt seksualiteit, seksuele diversiteit en genderdiversiteit positief bespreekbaar

j.         handelt preventief en curatief bij discriminatie van lhbti-personen waarbij hij op basis van evidence informed werken effectief discriminatie bestrijdt in eigen beroepenveld

k.        ontwikkelt en geeft sekspositieve vormingsprogramma’s die bijdragen aan veilige seks op basis van wederzijdse instemming

l.         signaleert (dreigende) seksuele ontwikkelingsproblemen en seksuele gedragsproblemen en levert een bijdrage aan de analyse van het probleem

m.      verzorgt kortdurende counseling (permission, limited information, specific suggestions als onderdeel van de PLISSIT-methode) bij eenvoudige seksuele problemen en benoemt welke hulp hij zelf kan geven bij eenvoudige seksuele problemen en naar welke instanties hij door kan verwijzen

n.        bepaalt m.b.v. het Vlaggensysteem of seksueel gedrag van kinderen en jongeren gezond of ongezond is en reageert hier pedagogisch op

o.        benoemt bij welke instanties hij vermoedens van seksueel misbruik moet melden of aangifte moet doen

p.        toont aan doelgerichte, aantoonbaar effectieve vormings- of preventieactiviteiten die aansluiten op de vraag en het belevingsniveau van de gekozen doelgroep te kunnen ontwikkelen, uitvoeren en bijstellen

3.             ONDERZOEKSVAARDIGHEDEN (project blok 1)

De student…

a.        analyseert een vraagstuk op het gebied van seksualiteit en diversiteit met behulp van het biopsychosociaal verklaringsmodel

b.        formuleert het psychosociale probleem in samenspraak met de betrokkenen

c.        maakt gebruik maken van gefundeerde onderzoeksmethoden

d.        signaleert en analyseert de risicofactoren en beschermende factoren bij de psychosociale problematiek en gaat hierover in gesprek met betrokkenen (ervaringsdeskundigen, professionals, doelgroep)

4.             IMPLEMENTATIEVAARDIGHEDEN (project: blok 2)

 De student…

a.        past bij de planontwikkeling de Intervention-mapping methode correct toe

b.        formuleert SMART beschreven gedragsdoelen voor een preventie- of vormingsactiviteit aansluitend op de verschillende betrokkenen (ervaringsdeskundigen, doelgroep en professionals)

c.        ontwerpt op basis van de geformuleerde doelen een activiteit met daarin een rol- en taakverdeling binnen de projectgroep

d.        ontwikkelt preventie- of vormingsactiviteiten vanuit lhbti-inclusief perspectief en bevordert de maatschappelijke acceptatie en sociale inclusie van lhbti

e.        maakt onderscheid naar individuele en culturele diversiteit binnen de lhbti-doelgroep en stemt het plan daarop af

f.         beschrijft de activiteit in een draaiboek; anderen moeten de activiteit op basis van deze informatie kunnen uitvoeren.

g.        reflecteert met betrokkenen en/of medestudenten op basis van theoretische inzichten uit o.a. Preventieleer, Voorlichtingskunde en Communicatietheorie gedurende de analyse, het ontwerp en de evaluatie op de eigen rol en de eigen beroepsontwikkeling in het projectmatig ontwikkelen van het preventie- of vormingsactiviteit

h.        voert activiteiten uit in samenspraak met de betrokkenen waarbij respect wordt getoond voor de autonomie van de client

i.         werkt cyclisch: evalueert de uitvoering van de preventieactiviteit en het resultaat op basis van meting van behaalde gedragsdoelen en past de preventieactiviteit aan op basis van de evaluatie

j.         produceert een handleiding voor de activiteit en presenteert deze aan de opdrachtgever

k.        beschrijft en evalueert de eigen bijdrage aan de projectgroep en reflecteert zelfkritisch op zijn mogelijkheden en belemmeringen in het leerproces

Aanvullende informatie

Seksualiteit is een persoonlijk onderwerp. De norm in deze minor is, dat we elkaar nooit dwingen om te praten over persoonlijke ervaringen. Iedere student en docent houdt zelf de regie over wat hij wel en niet deelt met medestudenten. Outing (het openbaar maken van iemands seksuele oriëntatie) is uit den boze. Sommige studenten hebben zelf negatieve ervaringen opgedaan met seksualiteit.  Dit hoeft het volgen van deze minor niet in de weg te staan, mits de persoonlijke negatieve ervaringen je functioneren niet overheersen.  Als je twijfelt of jouw persoonlijke ervaringen het succesvol studeren aan deze minor in de weg zouden kunnen staan, kun je een vertrouwelijk adviesgesprek aanvragen bij de minor-coördinator mheemelaar@hhs.nl
Omdat seksualiteit een onderwerp is dat ieder raakt, bieden we bij deze minor individuele studentbegeleiding aan. Iedere student kan gebruik maken van deze begeleiding. Dit mag, dit hoeft niet. De student houdt zelf de regie.

Het gehele onderwijs in deze minor is lhbti-inclusief en biedt prominent aandacht aan het verbeteren van de positie van vrouwen bij seksualiteitsvraagstukken. Mensenrechten als zelfbeschikking zijn uitgangspunt.

Ingangseisen

De minor is toegankelijk voor hoofdfase-studenten van de genoemde opleidingen. De kwalitatieve ingangseisen zijn: beheersing van communicatieve vaardigheden en educatieve/hulpverlenende vaardigheden. In de inhoudelijke uitgangspunten staan mensenrechten, lhbti-inclusie en seksuele zelfbeschikking centraal. De studenten dienen affiniteit te hebben met deze uitgangspunten. 

Toetsing

De herkansingen zijn zo gepland tijdens de minor en in blok 3, dat er minimaal studievertraging opgelopen kan worden.

Kennistoetsen

Kennis en inzicht wordt getoetst in twee toetsen met Multiple Choice-vragen en open vragen. Elke toets dient minimaal beoordeeld te worden met 5,5.

Vaardighedentoetsen

Assessment

De vaardigheden worden getoetst in assessments in de klas tijdens de laatste les van ieder blok (lesweek 8 en 18). Beoordeling: voldaan/niet voldaan.

Individuele presentatie

Daarnaast verzorgt iedere student een individuele presentatie over een seksueel onderwerp naar keuze tijdens de Vaardighedenlessen. Beoordeling: voldaan/niet voldaan.

Reflectieportfolio

Tijdens de gehele minor houd je individueel een digitaal portfolio bij. Hierin verzamel je opdrachten die je uitgevoerd hebt ter voorbereiding op de vaardigheidstrainingen (studietaken, huiswerk e.d.), hoorcolleges (reflectietaken), project (verslagen van excursies, e.d.). en reflectieverslagen. Aan het begin van elk blok formulier je jouw individuele leerdoelen bij de minor. Wekelijks schrijf je een kort reflectieverslag. Het individueel portfolio is vertrouwelijk ter inzage voor de beoordelend docent en wordt aangeleverd bij het afsluitend reflectieverslag, dit is een voorwaarde voor beoordeling.

Het evaluatief, afsluitend reflectieverslag wordt met een cijfer beoordeeld (minimaal 5,5).

Projectbeoordeling 

Aan het eind van elk blok levert de projectgroep een projectverslag in. Elk lid van de projectgroep levert ook een individueel verslag in. Beiden worden beoordeeld met een cijfer.

Indien het projectverslag bij blok 1 onvoldoende is, krijgt de groep gerichte feedback om snel dit onderzoeksrapport voldoende af te ronden, zodat verder gegaan kan worden met project 2, waarbij de activiteit op basis van het onderzoek van blok 1 kan wordt ontwikkeld.
Tijdens minorevenementen in week 10 en 20 worden de projecten gepresenteerd aan de opdrachtgevers.

Presentie en participatie

Bij alle lessen geldt aanwezigheidsverplichting, variërend van 70% tot 80%. Compensatie van onvoldoende aanwezigheid tijdens blok 1 is mogelijk in blok 2. Onvoldoende aanwezigheid bij blok 2 kan niet in hetzelfde jaar gecompenseerd worden. We verwachten ook actieve participatie bij de trainingen. Tijdens dit practicum ontwikkel je stap voor stap de beroepsvaardigheid seksualiteit bespreekbaar te maken.

 

Literatuur

  • Heemelaar, M. (2018). Seksualiteit, intimiteit en hulpverlening. Handboek jeugd, zorg en welzijn. Houten: BSL. ISBN: 9789036819275. Prijs: €35,95.
  • Leusink, P. & Ramakers, M. (red.) (2014). Handboek seksuele gezondheid. Probleem-georiënteerd denken en handelen. Assen: Koninklijke Van Gorcum. ISBN 9789023246510. Prijs: €40,50.
  • Lunsen, R. van & Laan, E. (2017). Seks! Een leven lang leren. Amsterdam: Prometeus. ISBN: 9789044631043. Prijs: €21,99.

NB studenten Pabo en Tweedegraads Lerarenopleiding
Bij deze studenten wordt <Seksualiteit, intimiteit en hulpverlening> vervangen door:
Heemelaar, M. (2019). Seksuele vorming en diversiteit. Inclusieve burgerschapsvorming op school. Bussum: Coutinho. ISBN 978 90 469 0675 0. Prijs: €26,95.

Rooster

Het lesrooster is onder voorbehoud. We streven naar twee volle lesdagen met veel contacttijd. Lesdagen: dinsdag en donderdag (onder voorbehoud)

2 Hoorcolleges van ieder 1,5 uur
1 Vaardighedentraining van 3 klokuren
1 Projectbegeleiding van 1,5 uur per 2 weken
2 Evenementen van ieder 8 uur in het semester
7 Contactklokuren per lesweek

  • John Blankenstein Foundation
  • Studentenvereniging Philautia
  • Studentenorganisatie Proud
  • COC-Nederland en COC-Haaglanden

Er wordt samengewerkt in een werkgroep van de NVVS (de Nederlandse Wetenschappelijke Vereniging voor Seksuologie) met seksualiteitsdocenten van andere hogescholen. De werkgroep van de NVVS streeft er naar in Nederland op vier hogescholen een Minor Seksuele gezondheid te creëren. Ook worden de mogelijkheden van een Master-opleiding Consulent seksuele gezondheid onderzocht.